YABANCI PERSONEL ÇALIŞMA İZNİ REHBERİ

# YABANCI PERSONEL ÇALIŞMA İZNİ REHBERİ Türkiye'de yabancı uyruklu personel istihdam etmek isteyen işverenlerin, ilgili mevzuat kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni alması gerekmektedir. Çalışma izni bulunmaksızın yabancı personel çalıştırılması, mevzuata aykırı ve izinsiz istihdam kapsamında değerlendirilir. Bu durumun denetimler sırasında tespit edilmesi halinde hem işverene hem de yabancı çalışana idari para cezası uygulanabilir. Ayrıca yabancı çalışan hakkında sınır dışı işlemleri de gündeme gelebilir. **İşverenlerin dikkat etmesi gereken temel husus:** Yabancı personelin işe başlatılmasından önce çalışma izni yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve gerekli yasal prosedürlerin tamamlanmasıdır. ## 1. YABANCI PERSONEL İSTİHDAMINDA İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ Türkiye'de faaliyet gösteren işyerlerinin yabancı personel çalıştırabilmesi için belirli istihdam ve mali yeterlilik şartlarını karşılaması gerekmektedir. **İstihdam kriteri** Bilanço esasına tabi işyerlerinde, çalışma izni talep edilen her bir yabancı personel için genel kural olarak en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL veya üzerinde olan işyerlerinde, istihdam edilecek ilk 5 yabancı personel için istihdam kriteri uygulanmamaktadır. ## 2. İŞYERLERİ İÇİN MALİ YETERLİLİK ŞARTLARI Yabancı personel çalıştırmak isteyen işyerlerinin mali yapısı, işletmenin kuruluş tarihine ve faaliyet geçmişine göre değerlendirilmektedir. **A. Yeni kurulan işletmeler** Cari yıl içerisinde kurulmuş, henüz yıl sonu bilançosu ve yıllık gelir tablosu düzenlenmemiş bilanço esasına tabi işyerlerinde, yabancı personel adına çalışma izni başvurusu yapılabilmesi için: - İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekmektedir. **B. Faaliyetini sürdüren işletmeler** Kuruluşu cari yıldan önceki bir döneme dayanan ve en az bir yıllık bilanço ile gelir tablosuna sahip işyerlerinin aşağıdaki koşullardan en az birini karşılaması gerekmektedir: - Ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması, - Net satış tutarının en az 8.000.000 TL olması, - İhracat tutarının en az 150.000 ABD doları olması. **C. Adi ortaklıklar** Bilanço esasına tabi işyerlerinin oluşturduğu adi ortaklıklar tarafından yapılan çalışma izni başvurularında, ortaklardan en az birinin aşağıdaki mali yeterlilik şartlarından birini sağlaması gerekmektedir: - En az 500.000 TL ödenmiş sermaye, - En az 8.000.000 TL net satış, - En az 150.000 ABD doları ihracat. ## 3. ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURULARI NASIL DEĞERLENDİRİLİR? Çalışma izni başvuruları yalnızca işverenin mali yeterliliği veya yabancı personelin mesleki geçmişi üzerinden değerlendirilmez. Bakanlık, başvuru dosyasını iş piyasasının ihtiyaçları ve ilgili mevzuat kapsamında farklı kriterleri dikkate alarak inceler. Değerlendirme sürecinde öne çıkan başlıca hususlar şunlardır: - Türkiye'deki iş piyasasının mevcut durumu ve çalışma hayatındaki gelişmeler, - İlgili sektörün ekonomik ve istihdam koşulları, - Aynı işi yapabilecek nitelikte Türk vatandaşlarının bulunup bulunmadığı, - Yabancı personelin uyruğu, - Mesleki uzmanlığı, deneyimi ve sahip olduğu yetkinlikler, - Eğitim durumu ve mesleki yeterlilikleri, - Yapılacak işin özel nitelikleri ve gereklilikleri, - İşyerinin faaliyet alanı ve ülke ekonomisine sağlayabileceği katkı. Başvurunun olumlu sonuçlanabilmesi için ilgili kriterlerin ve yasal şartların karşılanması gerekmektedir. Çalışma izni verilmesi, Bakanlığın değerlendirmesi ve onayına tabidir. ## 4. YABANCI PERSONEL İÇİN ASGARİ ÜCRET VE BRÜT ÜCRET KRİTERLERİ Yabancı personel istihdamında ödenecek ücret, çalışanın görev tanımına, mesleki niteliğine ve pozisyonuna göre belirlenen asgari ücret katsayıları dikkate alınarak hesaplanır. İşverenlerin, yabancı çalışanlarına ilgili pozisyon için belirlenen ücretin altında ödeme yapmaması gerekmektedir. **Pozisyonlara göre uygulanacak brüt ücret alt sınırları:** - **Üst düzey yöneticiler ve pilotlar:** Asgari ücretin en az 5 katı. - **Mühendisler ve mimarlar:** Asgari ücretin en az 4 katı. - **Diğer yöneticiler:** Asgari ücretin en az 3 katı. - **Uzmanlık veya ustalık gerektiren meslekler:** Asgari ücretin en az 2 katı. - **Ev hizmetleri ve diğer meslek grupları:** En az asgari ücret düzeyinde. Bu ücret kriterleri, çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde dikkate alınan önemli unsurlardan biridir. ## 5. İSTİHDAM VE MALİ YETERLİLİK KRİTERLERİNDE İSTİSNALAR Belirli şartları sağlayan yabancı çalışanlar ve işyerleri için genel istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinde istisnai uygulamalar bulunmaktadır. **Türkiye'de yasal olarak bulunan yabancılar için özel düzenleme** Çalışma izni başvuru tarihi itibarıyla son 3 yıl içerisinde en az 1 yıl süreyle Türkiye'de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak bulunmuş yabancılar adına yapılan yurt içi çalışma izni başvurularında özel bir değerlendirme uygulanabilmektedir. Bu kapsamda: - İstihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır. - Söz konusu istisnadan en fazla 3 yabancı çalışan için yararlanılabilir. - Aynı işyerinde çalışma izniyle çalışan yabancıların sayısının, Türk vatandaşı çalışanların sayısını aşmaması esastır. Bu düzenleme 03.08.2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren hükümler kapsamında ele alınmıştır. **Üç kişilik istisna sınırının aşılması durumunda** Aynı işyerinde bu kapsamda istihdam edilecek yabancı personel sayısının 3'ü aşması halinde, dördüncü ve sonraki yabancı çalışanlar için genel değerlendirme kriterleri uygulanır. Bu durumda: - İstihdam edilecek her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının çalıştırılması, - İlgili mali yeterlilik koşullarının karşılanması gerekmektedir. Uluslararası koruma kapsamındaki yabancılar için ilgili özel mevzuat hükümleri ayrıca saklıdır. ## 6. YARDIMCI BURADA İLE YABANCI PERSONEL İSTİHDAM SÜRECİNİ TANIYIN Yabancı personel istihdamı, doğru adayın bulunmasının yanı sıra çalışma izni ve işveren yükümlülüklerinin de doğru değerlendirilmesini gerektirir. Yardımcı Burada olarak işverenlerin personel ihtiyaçlarını belirlemelerine, uygun aday profillerine ulaşmalarına ve yabancı personel istihdam sürecini daha planlı şekilde yönetmelerine yardımcı oluyoruz. İşletmenizin ihtiyaçlarına uygun adayları değerlendirin, personel arayışınızı kontrollü bir süreçle yönetin ve istihdam öncesinde gerekli yasal koşulları dikkate alın. **Yardımcı Burada – Doğru Yetenek, Doğru İş İçin.**